Mord w Jedwabnem: coraz więcej Polaków dopuszcza polską winę

Z sondażu CBOS wynika, że coraz mniej Polaków obciąża Niemców wyłączną winą za mord w Jedwabnem, coraz więcej zaś dopuszcza, że tamtejszych Żydów mogli zabić Polacy. 61 proc.

Polaków nie interesowały obchody 60. rocznicy tej zbrodni.

Z sondażu przeprowadzonego w sierpniu przez CBOS nt. stosunku Polaków do zamordowania w 1941 r. Żydów z Jedwabnego wynika, że 90 proc. ankietowanych słyszało o tej zbrodni. 79 proc. ma świadomość, że ofiarą mordu padli Żydzi (z tym, że 9 proc. uważa że nie tylko Żydzi, ale także i Polacy).

W porównaniu z poprzednim sondażem na ten temat, z kwietnia tego roku, z 34 proc. do 28 proc. zmalał odsetek uważających, że wyłącznymi sprawcami mordu byli niemieccy okupanci. Jednocześnie z 11 proc. do 12 proc. wzrósł odsetek tych, którzy dopuszczają polski współudział obok Niemców. Z 2 do 4 wzrósł procent respondentów twierdzących, że mordu dokonali Polacy, ale zmuszeni przez Niemców. Z 5 proc. do 8 proc. zwiększył się zaś odsetek ankietowanych, którzy uważają, że za mord odpowiadają wyłącznie Polacy. 5 proc. sądzi zaś, że mordu dokonali "inni, np. Rosjanie, Sowieci". 30 proc. nie umie określić, kto mógł być sprawcą mordu.

"Można sądzić, że oficjalne akty ekspiacji, tzn. nabożeństwo przebłagalne w Warszawie i uroczystość rocznicowa w Jedwabnem oraz towarzysząca im kampania informacyjna, najprawdopodobniej pomogły niektórym Polakom przyjąć trudną prawdę o udziale rodaków w zbrodni" - pisze CBOS w komentarzu do wyników badań. Zarazem komentarz podkreśla "dezorientację" społeczeństwa w tej sprawie.

Według CBOS, udział Polaków w mordzie częściej dopuszczają ludzie lepiej wykształceni i sytuowani oraz mieszkańcy większych miast.

Zdaniem autorów komentarza, Polacy uznający wspólne korzenie chrześcijaństwa i judaizmu, mający poczucie, że "Żydzi są naszymi starszymi braćmi w wierze", z większą wrażliwością zareagowali na ujawnienie zbrodni i częściej dopuszczają udział w niej Polaków.

(PAP)

7 września 2001