Jubileusz 20+2 Co widać z Pogranicza
7 dni spotkania: 28 kwietnia - 5 maja 2012 roku
Autorzy
Gennadij Ajgi
Poeta czuwaski (grupa etniczna zamieszkująca obszary dorzecza środkowej Wołgi, na terenie Czuwaskiej Republiki Autonomicznej, w europejskiej części Rosji. Posiadają własny język należący do grupy języków tureckich) i rosyjski, eseista, tłumacz; do 1987 oficjalnie nie uznawany. Autor nowatorskich wierszy wzorowanych m.in. na poetyce R.M. Rilkego i G. Apollinairea oraz rosyjskim futuryzmie i folklorze czuwaskim.
Michal Ajvaz
Urodził się w Pradze w 1949 r. Studiował bohemistykę i estetykę na Wydzale Filozofii Uniwersytetu Karola (1967-1974). Do 1994 pracował jako stróż, portier i dozorca. Od 1996 r przez kilka lat pracował jako redaktor tygodnika "Literární noviny". Przede wszystkim jest jednak wybitnym pisarzem, lingwistą i filozofem. Wszystkie te role łączy w swojej działalności twórczej. Jego wiersze, opowiadania i powieści to filozoficzne w istocie refleksje o naturze i granicach języka i...
Ylljet Aliçka
Urodził się w 1952 r w Tiranie. Jest absolwentem Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego uniwersytetu w Tiranie, nauczycielem i autorem podręczników szkolnych. Debiutował w wieku 45 lat zbiorem Opowiadania (1977), kolejny zbiór Kompromis ukazał się w 2000 r. (w grudniu 2001 Kompromis uznano w Albanii za książkę roku); jego utwory tłumaczono na kilka europejskich języków; otrzymał francuskie i włoskie nagrody literackie. Pisze również scenariusze filmowe.
Mordechaj Arieli
Urodzony w 1937 w Izraelu. Pisarz, naukowiec, profesor pedagogiki na Uniwersytecie w Tel Awiwie. Autor szeregu książek i artykułów z dziedziny pedagogiki. Rodzice, którzy przybyli do Izraela z Krakowa, nalegali z powodów ideologicznych, by nie uczył się polskiego, ani jidysz.
Powieść Aszkenazyjczyk. Biografia możliwa , opublikowana w Izraelu w 1999 r. jest debiutem prozatorskim autora. Powstała również wersja dźwiękowa powieści. Autor mieszka w Tel Awiwie.
Samuel Bak
Urodzony 1933 w Wilnie - izraelski malarz polskiego pochodzenia.
W czasie wojny został zamknięty wraz z rodzicami przez nazistów w wileńskim getcie. Jako ośmioletni chłopiec wymalowywał dla całej rodziny obowiązkowe gwiazdy Dawida. Jego dziadkowie zostali rozstrzelani przez kolaborujących z nazistami Litwinów w Ponarach w 1941 roku, na samym początku okupacji Wilna przez Niemców. Cudem został uratowany przed śmiercią w czasie tak zwanej Kinder Aktion 27 marca 1944 roku, kiedy to Niemcy zabili prawie...
Adam Bartosz
Etnograf, cyganolog, dyrektor Muzuem Okręgowego w Tarnowie. Jego zainteresowanie historią i kulturą Romów zaowocowało stworzeniem oryginalnej kolekcji romskiej w Muzeum Okręgowym w Tarnowie, którą później wykorzystał do urządzenia w 1990 r. pierwszej w świecie stałej ekspozycji "Historia i kultura Cyganów/Romów", obecnie uważanej za stałe "muzeum romskie".
Eqrem Basha
Urodzony 15 listopada 1948 roku w Debarze w Macedonii - albański pisarz i scenarzysta filmowy.
Daniel Beauvois
Urodzony 1938 - po studiach rusycystycznych i polonistycznych poświęcił się historii. Był dyrektorem Ośrodka Kultury Francuskiej przy UW(1969-1972), pracownikiem naukowym CNRS w Paryżu (1973-77), kierownikiem katedry polonistycznej w Lille (1978-92) i Ośrodka Historii Słowian na Sorbonie (1993-98). Autor rozprawy o Uniwersytecie Wileńskim, licznych artykułów i tłumaczeń. Od 1980 skupia się na tematyce ukraińskiej. Członek zagraniczny PAN, PAU i Ukraińskiej Akademii Nauk. Doktor honoris causa...
Ryszard Bilski
Urodzony w Skarżysku-Kamiennej, absolwewnt Szkoły Głównej Planowania i Statystyki w Warszawie. W dziennikarstwie od 1962 roku. Wieloletni korespondent i reporter Rzeczpospolitej na Bałkanach i na Węgrzech, znawca problematyki bałkańskiej. Uczestniczył, w mundurze porucznika rezerwy, w misji 18 Bielskiego Batalionu Desantowo-Szturmowego (w cywilnym ubraniu nie mógłby dotrzeć tam, gdzie docierał z polskimi patrolami), wchodzącego w skład stacjonujących w Kosowie sił KFOR. Efektem jest Wielki Post w Osiemnastym...
Josif Burg
Ostatni Czernoioitzer, strażnik kultury jidysz, o której niektórzy sądzą, że już dawno zaginęła. Może jeden z tych tajemnych trzydziestu sześciu starców, na których stoi świat? Dziś ponad dziewięćdziesięcioletni, w dalszym ciągu wydaje gazetę „ Czernowitzer Bleter ", zachowując ciągłość tradycji słynnego kongresu, który w Czerniowcach w 1908 roku język jidysz, dotychczas uważany za żargon biedoty ogłosił językiem narodowym, na równi z hebrajskim....
Ivan Čolović
Ivan Čolović urodził się w 1938 w Belgradzie, z wykształcenia jest historykiem literatury i etnologiem. W latach dziewiędziesiątych XX wieku aktywnie wystepował przeciwko wojnie, był jednym z założycieli stowarzyszenia niezależnych Intelektualistów Belgradzki Krąg (1992) i jego wiceprzewodniczacym oraz niezależnego Forum Pisarzy, współtworzył niezależną sieć uniwersytecką przy jugosławiańskiej Fundacji Społeczeństwo Otwarte, gdzie także wykładał.
Krzysztof Czyżewski
Ur. 6 lipca 1958 r. w Warszawie - szef Ośrodka "Pogranicze - sztuk, kultur, narodów" i Fundacji Pogranicze w Sejnach, praktyk idei, animator kultury, poeta i eseista. Ukończył filologię polską na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (temat pracy dyplomowej: "Księga Drogi Czesława Miłosza"). Początkowo silnie związany z ruchem recytatorskim i teatru amatorskiego. W 1977 roku zdobył "Laur Wawrzynu" Ogólnopolskiego Konkursu Recytatorskiego. W latach 1978-1983 pracował jako...
Kazimierz Feleszko
Kazimierz Feleszko (1939-2001), prof. dr hab., prof. nadzw., językoznawstwo słowiańskie (serbokroatystyka, macedonistyka, śląsko- znawstwo, socjolingwistyka), w IFS od 1979-1998 i 1999-2000; 1998-1999 w Uniwersytecie Opolskim, 2000-2001 w Instytucie Slawistyki PAN; 1992-1995 na Uniwersytecie w Monachium; sekretarz Wydziału I Towarzystwa Naukowego Warszawskiego (członek TNW od 1989).
Zoran Ferić
Zoran Ferić (ur. w 1961 r. w Zagrzebiu) prozaik chorwacki.
Studiował literaturę chorwacką na uniwersytecie w Zagrzebiu. Od 1987 r. na łamach czasopism publikował krótkie formy literackie. W 1996 r. ukazała się jego pierwsza powieść, Pułapka na myszy Walta Disneya, która otrzymała nagrodę Dekada za książkę dziesięciolecia w Chorwacji. Za drugi tom opowiadań "Anđeo u ofsajdu" (2000) otrzymał nagrodę literacką im. Ksavera Šandora Gjalskiego oraz nagrodę czasopisma "Jutarnij...
Jerzy Ficowski
Wybitny poeta, pisarz, tłumacz, autor książek z dziedziny etnografii, historii sztuki i literatury. Z niezwykle bogatego dorobku Ficowskiego szczególnie ważna jest dla nas jego poezja przeniknięta duchem pogranicza, jego pionierska pasja poznania i spopularyzowania historii i kultury Cyganów w Polsce, jego wysiłek na rzecz przyswojenia językowi polskiemu kultury jidisz oraz pamięci o Szoa, a także odkrycia i zgłębienia tajemnic życia i twórczości Brunona Schulza.
Jan Tomasz Gross
Ur. 1 sierpnia 1947 w Warszawie - zamieszkały w USA polski socjolog, zajmujący się naukami politycznymi i społecznymi, a w tym kontekście szczególnie problematyką wojenną. Obecnie jest profesorem wydziału historii Uniwersytetu Princeton. W 1996 Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski odznaczył Grossa Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej.
Irena Grudzińska-Gross
Irena Grudzińska – Gross (ur. w 1946 r. w Gdyni), polski historyk literatury, historyk idei, eseistka i publicystka.
Emil Hakl
Emil Hakl właściwie Jan Beneš (ur. 25 marca 1958 w Pradze), czeski pisarz, poeta i prozaik.
Studiował w Konserwatorium Jaroslava Ježka. Od 1981 pracował w różnych zawodach, m.in. jako bibliotekarz, magazynier, mechanik. W drugiej połowie lat 90. był copywriterem, a także redaktorem w kilku czasopismach. Zajmował się adaptowaniem tekstów na potrzeby scen teatralnych. Mieszka w Pradze.
Aleksander Jackowski
Aleksander Jackowski (ur. 1920) – etnograf i historyk sztuki. Zajmuje się sztuka ludową. Przez 46 lat (1952-1998) był redaktorem naczelnym kwartalnika "Konteksty. Polska Sztuka Ludowa". Do 1984 roku kierował pracownią Sztuki Nieprofesjonalnej w Instytucie Sztuki PAN. Autor wielu prac o sztuce ludowej, współczesnej, l'art brut, naiwnej. Pracuje w Instytucie Etnologii i Antropologii Uniwersytetu Warszawskiego. Członek Komitetu Nauk Etnologicznych PAN.
Drago Jančar
Urodził się 13 kwietnia 1948 roku w Mariborze. Po ukończeniu studiów prawniczych pracował jako dziennikarz w mariborskim dzienniku Večer i tygodniku 7 dni. W 1974 roku został skazany na rok więzienia za "wrogą propagandę". Po trzech miesiącach pobytu w więzieniu, ułaskawiony, odbył służbę wojskową we Vranju (południowa Serbia). W latach 1979-1980 był kierownikiem literackim wytwórni filmowej Viba film w Lublanie, od 1981 jest redaktorem i sekretarzem wydawnictwa Slovenska matica tamże. W...
Miljenko Jergović
(ur. 28 maja 1966 w Sarajewie w Bośni) – bośniacki pisarz i publicysta. Obecnie mieszka i pracuje w Zagrzebiu w Chorwacji.
Attila József
Attila József urodził się 11 kwietnia 1905 roku w Budapeszcie. Przez całe dzieciństwo i młodość borykał się z biedą, przez całe życie – z postępującą neurastenią.
Pierwszy zbiór wierszy, pt. Żebrak piękna wydał w 1922 roku. Dwa lata później rozpoczął studia na uniwersytecie w Szegedzie, ale rychło został z tej uczelni wydalony za „niemoralne” przesłanie wiersza Z czystym sercem. W 1925 roku ukazał się tom wierszy pt. Nie ja krzyczę. Od jesieni 1926 do lata 1927...
Daniel Kac
Rozpoczął działalność publicystyczną w okresie dwudziestolecia międzywojennego, drukując artykuły, eseje, reportaże i opowiadania w lewicowej prasie żydowskiej. Pisał do miesięcznika "Uhojb” (Początek) wydawanego przez lwowską grupę literacką, na czele której stał znany poeta Israel Aszendorf. W 1933 r. Kac opublikował w jidysz Między granicami, cykl reportaży o życiu biedoty żydowskiej w miasteczkach między Wołyniem a Polesiem.
Grigorij Kanowicz
Urodzony w 1929 r pod Kownem w żydowskiej rodzinie, ojciec był szewcem (zabraniał synowi uprawiania sztuki pisarskiej: "pisanie to nieżydowskie zajęcie, pisarze w więzieniach siedzą!"). Studiował język rosyjski i literaturę na Uniwersytecie Wileńskim (ukończył studia w 1953).
Dževad Karahasan
Dževad Karahasan (ur. 25 stycznia 1953 w Duvno) - bośniacki pisarz, eseista i dramaturg.
Jeden z najwybitniejszych bośniackich pisarzy, autor powieści, dramatów i esejów. Za książkę Dnevnik selidbe ( Dziennik przesiedlenia , 1994) otrzymał Europejską Nagrodę Literacką za esej. Jej polskie wydanie Sarajewska sevdalinka zostało poszerzone o eseje najnowsze.
Said Kaszua
Said Kaszua urodził się w 1975 roku w Tirze, arabskiej wiosce w Galilei, która w 1948 r. stała się częścią Izraela. W wieku 15 lat został przyjęty jako jedyny Arab do prestiżowej szkoły dla zdolnych uczniów w Jerozolimie. Ukończył filozofię i socjologię na Uniwersytecie Hebrajskim. Debiutował w 2002 roku powieścią Arabowie tańczą, która stała się bestsellerem w Izraelu. Otrzymał za nią włoską nagrodę Grinzane Cavour (2004) , a „The San Francisco Chronicle” przyznała...
István Kovács
István Kovács - (ur. w 1945 roku), dyplomata, historyk, pisarz i poeta. Wielki przyjaciel Polski, badacz wspólnych dziejów nadwiślańskich i naddunajskich Bratanków. W latach 1990-94 był radcą ds. kultury Ambasady Węgier w Warszawie, Konsul Generalny Republiki Węgierskiej w Krakowie w latach 1994-95 oraz 1999-2003. W ciągu 5 lat pracy w Krakowie doprowadził do odsłonięcia ponad 20 rozmaitych pomników węgierskich, tablic pamiątkowych, do nawiązania całej ilości kontaktów...
Antoni Kroh
Pisarz, etnograf, historyk kultury, tłumacz, leksykograf, znawca dziejów ludów wokółtatrzańskich, owładnięty pasją otwierania drzwi oddzielających od siebie ich kultury.
Joanna Kulmowa
Joanna Kulmowa (ur. 25 marca 1928 w Łodzi) – polska poetka, prozaik, autorka utworów scenicznych oraz książek dla dzieci i młodzieży, reżyser.
Ukończyła studia aktorskie w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej i Filmowej w Łodzi oraz reżyserię w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Warszawie. Pracowała jako reżyser w teatrach Łodzi, Poznania, Koszalina oraz w Teatrze Wybrzeże gdzie pełniła funkcję kierownika literackiego. Od 1961 do lat 90. XX w. mieszkała w Strumianach pod Stargardem Szczecińskim....
