Księga Wielkiego Księstwa Litewskiego
Projekt realizacji Księgi Wielkiego Księstwa Litewskiego wpisuje się w dążenia do głębszego poznania, nowoczesnego odczytania i promocji w Polsce i Europie jagiellońskiego dziedzictwa dawnej Rzeczpospolitej. Jest to inicjatywa podjeta przez Fundację Pogranicze w odzewie na postulat stworzenia takiej Księgi wyrażony przez Czesława Miłosza, Tomasa Venclovę i Andrzeja Strumiłłę, którzy piszą w liście intencyjnym o tym, iż są „powodowani obowiązkiem wobec przodków”. Prezentuje ona dorobek powstałego przed wiekami na ogromnym terytorium Europy Wschodniej państwa: Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Stało się ono miejscem pionierskiej próby współistnienia narodów, kultur i religii na zasadzie równości i tolerancji. Jest to publikacja w czterech językach: w języku białoruskim, litewskim, polskim oraz angielskim. Zawiera prace historyków oraz bogatą ikonografię historyczną.
Do współpracy zaproszenie zostali wybitni uczeni, historycy, pisarze i artyści z Polski, Litwy i Białorusi zainteresowani w swej pracy naukowej i artystycznej fenomenem Wielkiego Księstwa Litewskiego. Istotne było wypracowanie koncepcji oraz zawartości merytorycznej księgi. W tym celu odbyły się dwie sesje robocze nad koncepcją merytoryczną i artystyczną Księgi: w maju 2006 roku w Sejnach oraz w sierpniu 2006 roku w Szetejniach na Litwie, w miejscu urodzenia Czesława Miłosza. Zaowocowały one stworzeniem zakresu tematycznego przyszłej publikacji, na którą złożą się niepublikowane dotychczas eseje autorstwa biorących udział w debacie oraz bogaty materiał ilustracyjny. Kształt merytoryczny księgi, jak ustalono, podporządkowany zostanie tezie o prekursorskiej roli Wielkiego Księstwa Litewskiego dla tradycji zjednoczeniowych i uniwersalistycznych Europy.
Wśród autorów Księgi są: prof. Egidijus Aleksandravicius - Uniwersytet Witolda Wielkiego w Kownie, prof. Alfredas Bumblauskas - Uniwersytet Wileński, dr Rustis Kamuntavicius – Uniwersytet Witolda Wielkiego w Kownie, dr Bronius Makauskas – Instytut Studiów Orientalnych Europy Środkowowschodniej, dr Andrzej Pukszto – Uniwersytet Witolda Wielkiego w Kownie, prof. Tomas Venclova – Uniwersytet Yale, USA, Sokrat Janowicz – pisarz, dr Oleg Łatyszonek – Uniwersytet w Białymstoku, Krzysztof Czyżewski – Fundacja Pogranicze, prof. Aleksander Fiut – Uniwersytet Jagieloński, prof. Henryk Wisner – Polska Akademia Nauk, prof. Jerzy Kłoczowski – Instytut Europy Środkowowschodniej, prof. Julisz Bardach – Uniwersytet Warszawski, prof. Wladimir Arlou – Uniwersytet w Mińsku, prof. Henac Sachanowicz – Uniwersytet w Mińsku. Autorem koncepcji graficznej i opracowania edytorskiego jest prof. Andrzej Strumiłło.
Celem publikacji Księgi jest wszechstronna i nowoczesna prezentacja historyczego fenomenu Wielkiego Księstwa Litewskiego, a na jego przykładzie bogatego dziedzictwa wielokulturowości jagiellońskiej Rzeczpospolitej.
Obywatele Xięgi
„I nagrodził im Bóg, bo wielki naród, Litwa, połączył się z Polską, jako mąż z żoną, dwie dusze w jednym ciele. A nie było nigdy przedtem tego połączenia narodów. Ale potem będzie. Bo to połączenie i ożenienie Litwy z Polską jest figurą przyszłego połączenia wszystkich ludów chrześcijańskich, w imię Wiary i Wolności”.
Wieczory promocyjne Księgi Wielkiego Księstwa Litewskiego
Wieczory promocyjne Księgi Wielkiego Księstwa Litewskiego odbyły się:
18 marca 2010 w Muzeum - Pałac w Wilanowie.
24 listopada 2009 w Mińsku.
2 lipca 2009 w Lublinie.
14 maja 2009 w Warszawie.
10 maja 2009 w Sejnach.
9 maja 2009 w Białymstoku.
1