Centrum Dokumentacji Kultur Pogranicza powstaje od 1991 roku jako integralna część Ośrodka „Pogranicze – sztuk, kultur, narodów” w Sejnach. Jego celem jest gromadzenie, opracowywanie, udostępnianie i upowszechnianie zbiorów bibliotecznych. Zbiory te dotyczą dziedzictwa kulturowego narodów Europy Środkowowschodniej, Kaukazu oraz Azji Środkowej. Jest to unikalna biblioteka, a obszerność tej kolekcji świadczy o jakości i jej przydatności dla szerokiego grona odbiorców: młodzieży, studentów, naukowców, dziennikarzy nie tylko z Polski, ale i z całej Europy. 

Świadczy o tym rosnąca rzesza stypendystów, stażystów, grup wizytujących i osób indywidualnych poszukujących materiałów do publikacji (artykuły, książki), prac licencjackich, magisterskich, doktorskich z zakresu historii i kultury regionów pogranicza w Europie Środkowowschodniej. Z zasobów filmoteki, płytoteki, fonoteki i biblioteki Centrum korzysta też młodzież szkolna zbierająca materiały do prac semestralnych. Wiele osób przygotowuje się do egzaminów na studia. 

Wszyscy wizytujący korzystają z fachowej pomocy pracowników Centrum, którzy zapewniają również pomoc korespondencyjną osobom indywidualnym, redakcjom i wydawnictwom.

Zbiory Centrum Dokumentacji Kultur Pogranicza są bogatą wielojęzyczną kolekcją. Oprócz publikacji w języku polskim i angielskim, znajdują się w nim książki i czasopisma w języku litewskim, estońskim, rosyjskim, białoruskim, ukraińskim, czeskim, słowackim, węgierskim, niemieckim, jidysz oraz w językach narodów bałkańskich i narodów azjatyckich. Funkcjonują pracownie tematyczne mieszczące bogate kolekcje: judaika, cyganika, pracownia narodów bałtyckich, pracownia zbiorów audio (bogata kolekcja muzyki tradycyjnej i współczesnej) oraz pracownia czasopism. Na specjalną uwagę zasługuje pracownia filmu gromadząca wybitne filmy dokumentalne i fabularne, a także pracownia audiowizualna z archiwum fotografii i materiałów video zarejestrowanych i wyprodukowanych w Ośrodku Pogranicze. Istnieje też pracownia wycinków prasowych gromadzaca najbardziej istotne tematy i wydarzenia współczesnego życia społecznego widzianego oczami codziennej prasy ogólnopolskiej i lokalnej. 

Centrum posiada również kolekcje archiwalne np. starych pocztówek, rycin i map. 

Do korzystania z Centrum służy czytelnia wyposażona w stanowiska komputerowe, odtwarzacze audio i video oraz ksero. Z Centrum Dokumentacji Kultur Pogranicza korzysta około 2.000 osób w ciągu roku. 

W zbiorach Centrum znajduje się: blisko 20 tysięcy książek, 10 tysięcy czasopism, filmoteka (ponad 3 tysiące filmów), fonoteka, zbiory starych pocztówek, dokumentów, fotografii, map, litografii, plakatów i rycin obejmujących cały Świat. 

Książki

Zbiory książkowe o tematyce: tolerancja, pogranicza, wielokulturowość, tożsamość, mniejszości narodowe, etniczne i wyznaniowe, nacjonalizm, prawa człowieka, Europa, Europa Śr.-Wsch., Słowenia, Czechy, Spisz, Orawa, Słowacja, Bałkany, Jugosławia, Bułgaria, Serbia, Kosowo, Czarnogóra, Albania, Chorwacja, Macedonia, Bośnia i Hercegowina, Wojewodina, Węgry, Rumunia, Siedmiogród, Huculszczyzna, Łemkowszczyzna, Ruś Zakarpacka, Mołdawia, Ukraina, Bukowina, Białoruś, Unia, Staroobrzędowcy, Bizancjum, prawosławie, Rosja, Litwa, Polska, Bałtowie, Łotwa, Estonia, Prusy, Niemcy, Austria, Ziemie Zachodnie, Śląsk, Kaszuby, Mazury, Warmia, eseje polskie, literatura pogranicza, literatura emigracyjna, Hermann Hesse, kultura polska, literatura polska, Czesław Miłosz, Kultura paryska, Izrael, historia Żydów, Żydzi w Polsce, antysemityzm, holocaust, Żydzi na świecie, literatura żydowska, muzyka klezmerska, judaizm, chasydyzm, Karaimi, Tatarzy, islam, mistycyzm, Arabowie, Azja Środkowa, Kaukaz, Azerbejdżan, Gruzja, Tadżykistan, Grecja, Czeczenia, Nowy Jork, Cyganie, Białostocczyzna, Suwalszczyzna, Sejneńszczyzna, teatr, film, filozofia, antropologia, chrześcijaństwo, obok przykładowych tematów w/w również bogate działy dotyczące pisarzy, poetów filozofów i ludzi świata kultury.

Filmoteka

W filmotece Centrum Dokumentacji znajdują się najwybitniejsze filmy fabularne, dokumentalne i reportaże: o mniejszościach narodowych, tożsamości, tolerancji, wybitnych pisarzach, poetach, publicystach, religiach, kulturach ludowych i alternatywnych, sztuce i malarstwie, muzyce, historii krajów, teatrach i ośrodkach kulturalnych w Polsce i na świecie, oraz spektakle teatralne, baśnie, bajki dla dzieci i młodzieży. 

Płyty

W zbiorach muzycznych znajduje się ok. 2100 kompaktów z muzyką tradycyjną, folkową, jazzową, klasyczną, klezmerską oraz poszczególnych wykonawców i kompozytorów. 

Czasopisma

W zbiorach znajdują się czasopisma o tematyce kulturalnej, politycznej, społeczno-kulturalnej, historycznej, literacko-artystycznej, teatralnej, naukowej. Znaczną część zbiorów stanowią czasopisma o mniejszościach narodowych oraz czasopisma obcojęzyczne.

CDKP