„Jest rok 2024. Zaczyna brakować ci światła. Cień Lewiatana spowija coraz dalsze ostoje natury i człowieka. Potrzebujesz Utopii” – pisze Krzysztof Czyżewski. Jak praktykować utopię dzisiaj? Czego możemy nauczyć się od Pogranicza? Czy budowanie mostów w świecie coraz mocniej strzeżonych granic wciąż jest możliwe?
W 1990 roku grupa artystów teatru alternatywnego założyła w Sejnach, na styku granic polskiej, litewskiej i białoruskiej, Ośrodek „Pogranicze – sztuk, kultur, narodów”. Jego misją stało się „tworzenie tkanki łącznej dla różnych ludzi żyjących blisko siebie”. Kolejne działania artystyczne i programy ośrodka, były – i wciąż są – nakierowane na tworzenie sytuacji dialogu, pracę w pogranicznych społecznościach naznaczonych dwudziestowiecznymi totalitaryzmami i nacjonalizmami, oswajanie trudnego, wielokulturowego dziedzictwa, wreszcie: praktykowanie utopii.
Dziś, gdy Ośrodek „Pogranicze - sztuk, kultur, narodów” w Sejnach obchodzi jubileusz 35-lecia, wypracowane przez niego koncepcje i idee zdają się szczególnie istotne. Wojna w Ukrainie, kryzys migracyjny na granicy polsko-białoruskiej, a także narastające nastroje nacjonalistyczne sprawiają, że kwestie pogranicza i pograniczności stały się niezwykle aktualne.
Pretekstem do rozmowy będzie najnowszy numer „Kontekstów” zatytułowany „Ścieżki Pogranicza” i poświęcony 35-letniej działalności Ośrodka Pogranicze oraz szerszej refleksji na temat pograniczności.