The Dilemma of Return: W listopadzie pisarki, filozofowie, artyści i osoby działające w obszarze kultury z Ukrainy, Europy Środkowej i Wschodniej, Kaukazu oraz Bałkanów spotkają się, by przyjrzeć się idei powrotu poprzez pryzmat Odysei, pamięci kulturowej, przymusowego wysiedlenia, buntu i możliwości tworzenia wspólnej przyszłości. Rozpoczniemy w Użhorodzie, w dialogu z forum Re:Open Zakarpattia, a następnie przeniesiemy się do Lwowa, gdzie odbędą się rozmowy w ramach Akademii oraz wydarzenia otwarte dla publiczności. Miejsce naszego spotkania oczywiście nie jest jedynie tłem, doświadczenie wojny i oporu Ukrainy zmienia pytania, które stawiamy o Europę, dom i solidarność.
Odyseja rozpoczyna się od pragnienia powrotu do domu, lecz jej głębsze pytanie brzmi: czy dom można kiedykolwiek odzyskać w niezmienionej postaci? Odyseusz, po latach tułaczki, powraca do miejsca naznaczonego nieobecnością, stratą i przemianą. Rozpoznanie miejsca nie przychodzi samo - trzeba go szukać, poddawać próbie i budować na nowo. W tym sensie powrót nie jest po prostu końcem podróży. Staje się ponownym spotkaniem z tym, co nieznane, w obrębie tego, co niegdyś wydawało się najbardziej znajome.
Dla naszej mobilnej akademii powrót jest zarówno motywem literackim, jak i palącym współczesnym dylematem. Dotyczy doświadczenia migracji i niemożności powrotu; dziedzictwa języków, pamięci i tradycji kulturowych; powracającej przemocy politycznej oraz trwałości historycznych ran. Może również oznaczać powrót do niewypełnionej odpowiedzialności, odnowienie relacji albo decyzję, by pozostać w danym miejscu i otoczyć je troską. Doświadczenie Ukrainy nadaje tym pytaniom szczególną pilność, podczas gdy głosy z Kaukazu, Bałkanów i Europy Środkowej ukazują, jak różnie wybrzmiewają one w poszczególnych częściach naszego regionu.