Chodziło się nad nią z rodzicami. Brali kocyk, koszyk z jedzeniem. Nie można było doświadczać jej codziennie i dlatego takie wyjście było odświętne, uroczyste. Tata nas pilnował. Ja miałam trzy, cztery lata, może pięć, siostra trzy. Pewnego dnia obudziłam się, taty nie było, więc wzięłam siostrę za rękę i poszłyśmy nad rzekę. Właśnie dlatego, że była taka niedościgniona, nie na co dzień, tak nas uwodziła. Oczywiście było jasne, że nie wolno nam było chodzić tam samym. Było to zapowiedziane z taką surowością i stanowczością, ale rzeka ciągle nas kusiła. Trzymałam kurczowo siostrę za rękę. Przeszłyśmy nad rzekę i wróciłyśmy drogą do domu. Po drodze spotkałyśmy oczywiście tatę. Krzyczał na nas tak głośno, i nie pozwalał nam już nigdy wychodzić poza podwórko. Kazał nam uklęknąć w środku miasta i przysiąc, że nigdy więcej nie opuścimy podwórka. I rzeczywiście tak było. Żebyśmy już tego nie zrobiły, zbudował nam huśtawkę, pozwalał grać w klukwę na naszym podwórku. Co dzień trzeba było wstawiać szyby, bo przychodziło dużo dzieci. On wolał, żebyśmy bawiły się u siebie, bo miał nas na oku i nie myślałyśmy już o rzece.
Co takiego nas w niej uwodziło? Nie można było być z nią samemu, bo niosła pierwiastek niebezpieczeństwa. Z drugiej strony była luksusem, bo szło się nad nią z rodzicami, i to nie codziennie, tylko odświętnie. Przebywanie nad rzeką było świętem!Mimo, ze ona była kilkaset metrów dalej. Spotykaliśmy się tam również z sąsiadami. To była wspólnota sąsiedzka, spotkania właśnie nad rzeką. Ci, którzy mieszkali nad nią, nie przychodzili, bo mieli ją na co dzień. Ale dla nas, którzy mieszkaliśmy dwieście metrów dalej, było to już świąteczne, rodzinne wyjście. Najbardziej smakowały wtedy smażone kurczaki, gotowane jajka i szarlotka. Opowieści dorosłych były takie, że nie można nad rzekę chodzić samemu, bo jest niebezpieczna. Pamiętam, jak moja siostra poszła z mamą nad rzekę. To było tak, że prało się w domu, a płukało pranie nad rzeką. Wszyscy tak robili. Siostra była z mamą i wpadła do wody. Mama była zajęta płukaniem i nie zauważyła tego, ale sąsiad, który patrzył z okna, zobaczył, co się stało. Przyleciał i ją wyłowił. Mama bardzo się bała, bo ta rzeka czasem była płytka, a czasem bardzo głęboka. Każdy, kto mieszkał nad rzeką, miał swoją kładkę. Na tych kładkach prało się, chodziło się myć, niektórzy się opalali. Niedaleko Dzimitków były bardzo rozległe rozlewiska. Chodziliśmy tam, kiedy zamarzały. Odbywały się tam mecze hokeja, jeździliśmy na łyżwach, toczyło się życie towarzyskie. Rzeka była miejscem spotkań. Jeździło się na łyżwach, choć były marne, ale w Sejnach była też wypożyczalnia. Z dzieciństwa przechodziło się w młodość właśnie nad rzeką. Były już inne zabawy, już bez rodziców.
Straszne było to, kiedy zdarzył się dramat w rodzinie, która mieszkała nad samą rzeką. Małe, trzyletnie dziecko wyszło z domu, wpadło do wody i się utopiło. Długo szukali tego chłopczyka. Dopiero wiosną znaleźli jego ciałko koło mleczarni.
Rzeka cały czas była jakby obok, ale stanowiła ważny element spędzania czasu w niedziele. Była też granicą, bo ulica kończyła się na rzece. Nigdy nie była dla nas powodem strachu, nigdy nas nią nie straszono. Pamiętam, że były w niej ryby i raki. Raków nikt nie łowił. Wiadomo było, że należą do rzeki, a poza tym kto wtedy wiedział, że raki można jeść? Mój brat łowił ryby i było z tym wiele problemów, bo wiadomo było, gdzie go szukać, kiedy znikał. Mimo że był dzieckiem, można go było znaleźć nad rzeką.
Gdybym miała trzy życzenia do złotej rybki, chciałabym, żeby powstały nad rzeką bulwary, żeby można było nad nią spacerować. Żeby były też ścieżki rowerowe, żeby można było jeździć na rowerze. Żeby można było pójść nad nią i kupić lody. Chciałabym, żeby rzeka łączyła różne środowiska, żeby można było na przykład po niej pływać. No i żeby była czysta, żeby ktoś ją po prostu wyczyścił. Ona jest bardzo piękna.. Chciałabym też, żeby było święto rzeki. Rzeka bardzo się zmieniła. Nie ma już kaczek. A jeśli nie ma kaczek, to znaczy, że nie ma tam życia.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury: Kultura - Interwencje. Edycja 2026.
